Bạn có đang thấy hạnh phúc không?

Và làm sao để hạnh phúc?

Mỗi tôn giáo thì có câu trả lời khác nhau

chẳng hạn Phật giáo có công thức:

“Thiểu dục – Tri túc – khả dụng”

Tim thì tối nay mới đi nhà thờ về,

nên sẵn thổ lộ vài suy tư của mình

Tần suất

ta cảm thấy hạnh phúc khi ta so sánh chính ta:

• với quá khứ
• với (người) khác

Vậy, có thể kết luận:

hạnh phúc là tương đối, hạnh phúc như 1 kỹ năng,

có thể thực hành được

vậy, quy tắc #1 để hạnh phúc

điều hướng suy nghĩ của mình vào những điều hạnh phúc

nghĩ về những điều tích cực, suy nghĩ về trải nghiệm đẹp, biết ơn gì đó,…

tần suất cảm thấy hạnh phúc tỷ lệ thuận với tần suất điều hướng này

và để thực hành dễ dàng thì cần thói quen

thế thói quen 20/80 để hạnh phúc?

Tổng hợp nhiều nghiên cứu cho rằng

mood của con người thì phụ thuộc rất nhiều vào những thứ sau:

• vận động
• ngủ ngon
• ánh nắng
• thiên nhiên

à, và đó là những nhân tố hạnh phúc, luôn có sẵn, nhưng lại quan trọng

“cái mình trải qua mỗi ngày

là cách mình trải qua cuộc đời”

Hạnh phúc, là chuỗi những lựa chọn

Tim hay nhắc bản thân:

“tôi, chọn lựa, hôm nay, tôi hạnh phúc”

Thiểu dục

Tư duy nghịch đảo (Via Nevita/Inversion thinking):

Muốn đạt được gì, thì hãy làm sao để né thất bại

cắt bớt lãng phí thì dễ hơn là thêm mới

Theo Charlies Munger, bí quyết để hạnh phúc

là phòng ngừa/cẩn thận với các đau khổ lớn nhất của loài người

chết sớm, ly hôn, tù tội và thương tật cơ thể

1 trong những nguyên tắc gốc của Đạo phật

là thiểu dục, là cắt/giảm bớt các loại ham muốn (độc hại)

Ít ham muốn thì tâm không loạn, dễ tập trung, dễ hạnh phúc.

điều này rất giống với nguyên lý gốc của chủ nghĩa khắc kỷ

kỷ (bản thân) nghiêm (khắc) với (ham muốn) của chính mình

nói 1 cách phổ quát ra là rèn luyện nhân đức

điều này thì cũng lại đúng với mọi tôn giáo

mọi sự khôn ngoan đến từ nhân đức

Nhân đức, mới là khôn ngoan, mới cứu rỗi

nhân đức thì kìm hãm

nhưng kìm hãm thì mới là con đường ”obstacles are the way”

như những rào cản tích cực (Positive constraints)

nó giúp tránh những khổ đau

các mối quan hệ, đặc biệt gia đình/bạn đời,

thì ảnh hưởng gần như lớn nhất tới hạnh phúc

và nhân đức thì rất hiệu quả

để né tránh những khổ đau lớn, liên quan tới các mối quan hệ

Tri túc (vừa đủ)

“con nít” thì tìm khoái lạc và dính vào henoic treadmill (vòng xoáy khoái lạc)

theo bản năng, ta sướng hơn khi được (sở hữu)nhiều hơn

vòng xoáy là khi: phải giữ mức thiệt hại lớn hơn trước,

để giữ sự sung sướng/thoả mãn như trước.

ví dụ:

hôm nay ăn ngon hơn hôm qua, thấy sướng

ngày mai phải ăn ngon hơn hôm nay nữa

dù béo phí tiểu đương và tốn kém

tới 1 mức không thể ăn ngon thêm được nữa dù có tốn kém bao nhiêu

doanh nhân mua vui gái đẹp

thì dù trả giá cao hơn bao nhiêu nữa thì luôn có giới hạn

trong khi thiệt hại (tiền/danh tiếng/rủi ro) thì luôn tăng theo cấp số mũ

chạy xe Wave lên xe SH thì sướng, rồi cũng quen

lên ôto, rồi cũng chán. phải lên ôto cao hơn

trong khi phải làm cực hơn để gồng cho cái ôto mới

mình thích chiếc xe, là thích cảm giác sở hữu xe

chính xác hơn là lai chiếc xe,

và khoe chiếc xe đó

hơn là chính cái xe đó

Tóm lại người xưa khuyên là nên sống đơn giản

ít sở hữu, thuê hơn là mua

khả dụng: vừa đủ

vừa đủ, ko chỉ cả vật chất

Sở dĩ: “ta mong cầu cái gì, thì dễ bị khổ vì cái đó”

Nổi tiếng, là ví dụ.

That’s why: người khá giả (thật) không muốn ai biết mình khá giả

lại càng không muốn mình nổi tiếng

từ hư vô mà nổi tiếng thì còn được

chớ ngược lại, thì chắc là không.

Lao động

ta dễ sống chủ quan và có thể bị bỏ lại

cái gì cũng vừa đủ, chả phải là đừng làm nữa

vì làm gì cũng vô ích à?

đằng nào cũng khổ, lười luôn cho sướng à?

Rồi lấy gì mà ăn? chỗ đâu mà ở?

Lão tử muốn “Vô vi”, thì tách trà lấy đâu ra?

đi ăn xin à. đi khất thực à.

cũng hay. cũng là 1 lựa chọn.

và đó là lựa chọn của những người tu hành (như chị của Tim)

và để hiểu cho đúng: đi tu thì rất không phải là lười biếng

à, nên phải cần sự nghiệp,

hoặc ít nhất là tích luỹ về mặt tri thức & trí tuệ

để lao động, chăm lo đời sống mức cơ bản

cao hơn nữa là phát triển sự nghiệp, là thoát khỏi “bẫy chuột”

Thêm nữa, sự học, tích luỹ tri thức, có niềm vui cá vị của nó

cho nên, 1 cách thực dụng và cân bằng,

thì chúng ta phải học, phải rèn luyện trí tuệ

thường xuyên và liên tục

Trí tuệ (tư duy), là nền của kỹ năng

kỹ năng này ko còn thì trí tuệ sẽ phát triển kỹ năng khác

cái gì có trước thì ưu tiên trước

cái suy nghĩ để biết “vừa đủ” cũng là trí tuệ mà ra

có tiền thì mới hạnh phúc được.

chả ai vui khi cái bụng đói, cái nhà dột cả.

Thói quen 20/80

cách để vừa “thành công” và hạnh phúc

có bao gồm tích luỹ các thói quen 20/80:

• đọc sách (học)
• thiên nhiên (nắng, cây, đất,…)
• thể thao (vận động là 20/80 trong list này)
• sáng tạo (flow, no screentime, )
• cầu nguyện (đi lễ, thiền, chánh niệm,…)
• phục vụ (thoát bản ngã)
• lao động

“Cách mình trải qua 1 ngày

là cách mình trải qua cuộc đời”

quá nửa hành động mỗi ngày là do thói quen (hoạt động mặc định)

nên quy tắc 20/80 để thành công & hạnh phúc:

là “tối ưu môi trường, hệ thống thói quen”

còn cụ thể thế nào, thì bạn xem thêm các video/blog sau nha:

• thói quen & kỷ luật
• 7 kỹ năng nên học
• sách 20/80

Chúc bạn ngày càng hạnh phúc,

Tim

[Blog này được chuyển thể từ email Tim Vũ gởi độc giả ngày 16/04/2025]